چگونه شرکت های ارائه دهنده خدمات پرداخت (PSP) را تحلیل کنیم؟

پرداخت الکترونیک

در مطلب پیشین به معرفی صنعت پرداخت الکترونیک پرداختیم و به برخی از ریزه کاری های تحلیلی آن اشاره کردیم که به نوعی پیش نیاز مطلب جاری می باشد. در این مطلب قصد داریم به آموزش نحوه تحلیل شرکت های حاضر در این صنعت بپردازیم.

کدام شرکت های خدمات پرداخت در بورس حضور دارند؟

در مجموع ۱۲ شرکت مجوز ارائه خدمات پرداخت را دریافت کرده اند که در این بین ۵ شرکت در بورس معامله می شوند.

شرکت های پرداخت

در تصویر زیر، سهم هر یک از شرکت های پرداخت از مجموع مبلغ تراکنش ها مشخص شده است.

سهم شرکت های حوزه پرداخت از مبلغ تراکنش ها

بر این اساس شرکت به پرداخت ملت (پرداخت) با ۲۳.۸ درصد از مجموع مبلغ تراکنش ها، بیشترین سهم بازار را از آن خود کرده است. شرکت های پرداخت الکترونیک سامان (سپ) و تجارت الکترونیک پارسیان (رتاپ) نیز با ۱۶.۵ و ۱۲.۲ درصد در رتبه های بعدی قرار دارند.

چگونه شرکت های ارائه دهنده خدمات پرداخت را تحلیل کنیم؟

برای تحلیل شرکت های حوزه خدمات پرداخت همانند هر صنعت دیگری، پیشنهاد می کنیم نگاه قیاسی (از کل به جزء) داشته باشید. ابتدا به تحلیل فضای اقتصاد کلان شامل بررسی نرخ تورم و بیکاری، نقدینگی، سیاست های پولی و مالی بانک مرکزی و دولت و موارد مشابه بپردازید.

شاید سوال پیش آید چرا این موضوعات اهمیت دارد؟ باید گفت تمام صنایع از متغیر های اقتصاد کلان تاثیر می پذیرند و صنعت پرداخت نیز این قاعده مستثنی نیست.

مثلا چرخه های تجاری (Business Cycles) که شامل دوره رونق و رکود می باشد، روی قدرت خرید مردم و در نتیجه تقاضای موثر تاثیر می گذارند. با کاهش خرید مردم، کارمزد شرکت های پرداخت نیز کاهش می یابد. به همین سادگی!

در صورتی که بررسی های شما نشان داد فرصت خوبی برای سرمایه گذاری است، نگاهی به صنایع حاضر در بورس داشته باشید و یک لیست از صنایع پیشرو آماده کنید.

سپس در صورتی که انتخابتان “صنعت پرداخت” است، بد نیست کمی راجع به آن اطلاعات کسب کنید. خواندن این مقاله می تواند برای شما مفید باشد.

حال اگر قصد سرمایه گذاری در شرکت های ارائه دهنده خدمات پرداخت (PSP) را دارید، ادامه مطلب می تواند به شما در یافتن بهترین سهم از این گروه کمک کند.

در تحلیل شرکت های PSP از دو نوع شاخص مالی و غیر مالی استفاده می کنیم.

شاخص های غیر مالی

از آنجا که مهمترین درآمد های شرکت های PSP از سه محل اجاره و پشتیبانی و نصب کارتخوان، کارمزد های تراکنش و تخفیف حاصل از فروش شارژ حاصل می شوند، مهمترین شاخص های عملکرد در هر کدام از این سه حوزه در ادامه تعریف شده است.

شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی

می دانیم که افزایش تعداد کارتخوان های شرکت های PSP به معنای افزایش درآمد از محل اجاره، پشتیبانی و نصب می باشد. اما از طرفی تعدادی از این کارتخوان ها غیر فعال بوده و برخی دیگر بازده کافی ندارند. همچنین با رشد کارتخوان ها هزینه استهلاک آن ها نیز افزایش می یابد.

در نتیجه شرکت های PSP به دنبال راهی برای افزایش تعداد تراکنش های خود به ازای هر کارتخوان هستند تا علاوه بر پوشش هزینه های نگهداری، به افزایش درآمد های آنان کمک کند.

“شاخص اثر بخشی کارتخوان های فروشگاهی”، نسبت سهم هر شرکت از تراکنش های کارتخوان فروشگاهی به سهم آن شرکت از ابزار کارتخوان فروشگاهی است.

مثلا اگر این شاخص برابر یک باشد، بدین معنی است که آن شرکت توانسته دقیقا به اندازه سهمی که از کارتخوان ها دارد، از بازار تراکنش به دست آورد و چنانچه مقدار شاخص بالاتر از یک باشد یعنی شرکت بیشتر از سهمی که از ابزار ها دارد، موفق به جذب تراکنش ها شده است.

شاخص اثر بخشی کارتخوان های فروشگاهی

بر این اساس شرکت های به پرداخت ملت (پرداخت)، آسان پرداخت پرشین (آپ) و پرداخت الکترونیک سامان (سپ) بیشترین اثر بخشی را دارند.

مثلا شرکت به پرداخت ملت با وجودی که ۱۳ درصد از تعداد کل کارتخوان ها را دارد، اما بیش از ۲۳ درصد از تراکنش ها را از آن خود کرده است.

این در حالی است که مثلا تجارت الکترونیک پارسیان ۱۷ درصد از تعداد کل کارتخوان ها را دارد اما تنها ۱۶ درصد از مجموع تراکنش ها را در اختیار دارد. در نتیجه اثر بخشی کارتخوان های به پرداخت از تجارت الکترونیک پارسیان بیشتر است.

این نسبت به صورت ماهانه در گزارش اقتصادی شاپرک اعلام می شود.

شاخص های مالی

۱- گردش دارایی های ثابت (Fixed Asset Turnover)

این نسبت بیانگر میزان درآمد های عملیاتی به ازای هر واحد دارایی ثابت می باشد. در نتیجه هر چه عدد این شاخص بالاتر باشد، نشان دهنده عملکرد خوب مدیریت در استفاده بهینه از دارایی های ثابت شرکت می باشد.

نسبت گردش دارایی های ثابت شرکت های پرداخت

ریزه کاری: دلیل اختلاف زیاد گردش دارایی ثابت “آپ” در مقایسه با سایر شرکت ها در سهم پائین این شرکت از کارتخوان های فروشگاهی (حدود ۷ درصد) می باشد.

در واقع عمده درآمد این شرکت از محل فروش پین (کارت شارژ) و اعتبار می باشد. در نتیجه درآمد بالا است اما دارایی ثابت مشهود پائین است.

در نتیجه به نظر می رسد بهترین عملکرد در این شاخص به “پرداخت” تعلق دارد.

۲- حاشیه سود عملیاتی (Operating Margin)

این نسبت از تقسیم سود عملیاتی (سود قبل از بهره و مالیات – EBIT) به فروش است. دلیل این که این نسبت را به حاشیه سود ناخالص ترجیح دادیم، هزینه فروش، اداری و عمومی بالای شرکت های حوزه پرداخت است.

نسبت بالای این شاخص بیانگر این است که کدام شرکت ها در عین درآمد بالا، هزینه های پائین تری دارند.

نسبت حاشیه سود عملیاتی شرکت های پرداخت

همانطور که ملاحظه می کنید، “رکیش” در مقام اول ایستاده و پس از آن دو شرکت “رتاپ” و “پرداخت” با فاصله نزدیکی در رتبه های دوم و سوم قرار دارند.

۳- نسبت بدهی (Debt Ratio)

نسبت بدهی توانایی شرکت در پرداخت تعهدات بلند مدت را اندازه گیری می کند. در واقع این نسبت نشان می دهد چه میزان از تامین مالی شرکت از طریق بدهی ها بوده است.

ریزه کاری تحلیلی: در صورتی که بازده دارایی (ROA) بیشتر از نرخ بدهی (نرخی که شرکت با آن تسهیلات مالی دریافت یا اوراق بدهی منتشر کرده است) باشد، در این صورت مازاد بازده نسبت به نرخ هزینه وام، به سهامداران تخصیص می یابد و سبب افزایش نرخ بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) می شود.

در نتیجه در صورتی که شرط بالا برقرار باشد، معمولات توصیه به دریافت وام می شود. این توصیه در شرایط تورمی تاکید بیشتری دارد.

در خصوص شرکت های پرداخت،‌ از آنجا که اکثر این شرکت ها زیر مجموعه بانک ها هستند، در نتیجه مشکلی در دریافت تسهیلات مالی ندارند. از طرفی میانگین ساده بازده دارایی شرکت های حوزه پرداخت ۲۱.۴ می باشد و درآمد های عملیاتی صنعت هم به صورت میانگین، سالانه ۲۴ درصد افزایش می یابد.

در نتیجه بی راه نیست اگر بگوییم اولویتتان شرکتی باشد که نسبت بدهی بالاتری داشته باشد.

نسبت بدهی شرکت های پرداخت

با این اوصاف می توان گفت “پرداخت” بهترین عملکرد را در این شاخص به ثبت رسانده و “رکیش” و “آپ” در رتبه های بعدی قرار گرفته اند.

جمع بندی

در نظر داشته باشید این شاخص ها تنها در غربال شرکت های خوب در این صنعت به کمک شما خواهد آمد. برای ارزش گذاری شرکت های پرداخت بهتر است از “مدل های مبتنی بر دارایی” (اگر شرکت دارایی های قابل توجهی -از جمله دستگاه های کارتخوان، زمین و ساختمان- دارد) یا “مدل های مطلق” نظیر تنزیل سود نقدی (DDM)، جریان نقدی آزاد سهامداران (FCFE)، جریان نقدی آزاد شرکت (FCFF) و روش تنزیل درآمد پسماند (RIV) که بعد ها در این خصوص بیشتر صحبت خواهیم کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *